Tìm hiểu kiến trúc Ả Rập và top công trình nổi tiếng thế giới

Kiến trúc Ả Rập một trong những nền kiến trúc nổi tiếng và đặc sắc nhất trên thế giới. Phong cách kiến trúc Ả Rập đặc trưng bởi sự kết hợp của màu sắc tươi sáng, hoa văn phong phú và sự đối xứng trong cấu trúc. Đó là sự kết hợp của nhiều phong cách từ khắp nơi trên thế giới nhưng nó vẫn mang những đặc trưng riêng và xuất hiện liên tục trong các công trình. Vậy nguồn gốc của kiến trúc Ả Rập từ đâu và có những công trình nổi tiếng nào vẫn tồn tại đến ngày nay? Hãy cùng SGL Việt Nam khám phá thêm thông tin trong bài viết dưới đây.

Kiến trúc Ả Rập là gì? Có nguồn gốc từ đâu?

Kiến trúc Ả Rập hay còn gọi là kiến trúc Hồi Giáo là một phong cách kiến trúc đặc trưng của các quốc gia và vùng lãnh thổ có liên quan đến văn hóa và lịch sử của Ả Rập. Lối kiến trúc này được phát triển qua nhiều thế kỷ và trải qua sự biến đổi với thời gian. Kiến trúc Ả Rập là kết hợp của sự tinh tế và sáng tạo với tính chất bền vững, đáp ứng để chống chọi được với các yếu tố khí hậu khắc nghiệt đặc trưng của khu vực như sự nóng bức và cằn cỗi của sa mạc.

Nguồn gốc của kiến trúc Ả Rập bắt nguồn từ Trung Đông. Khi mới hình thành nhà nước, nghệ thuật kiến trúc của Ả Rập rất đơn điệu và nghèo nàn. Giáo chủ Mohammed đã cấm điêu khắc và hội hoạ, cũng như sử dụng trang sức bằng vàng, bạc, lụa, cho rằng những điều này sẽ gợi lên ham muốn vật chất và gây sa ngã. Nhưng sau này, những quy định đó đã được nới lỏng. Cũng chính vì vậy mà Ả Rập đã tiếp thu được nền nghệ thuật, kiến trúc của nhiều quốc gia khác như Lưỡng Hà, Ai Cập, Ấn Độ và Đế quốc Đông La Mã. Điều này đã tạo ra sự tiến bộ đáng kể trong nền kiến trúc Ả Rập.

Kiến trúc Ả Rập là gì? Có nguồn gốc từ đâu?

Sự phát triển và bùng nổ của kiến trúc Ả Rập vào thế kỷ thứ 7 liên quan chặt chẽ đến sự lớn mạnh của đế chế Islam và tầm ảnh hưởng của đạo Hồi trên vùng lãnh thổ này. Islam có một vai trò quan trọng trong việc hình thành nền kiến trúc Ả Rập, với các kiến trúc tôn giáo như các đền thờ, nhà thờ và các khu đô thị hùng vĩ như Medina và Mecca ở Ả Rập Saudi.

Ví dụ, trong kiến trúc Ả Rập đã xây dựng cung điện và thánh đường cho đạo Islam. Những thánh đường này được xây dựng công phu, có mái vòm hình bát úp và cột thon nhỏ theo kiểu Ba Tư.

Những đặc trưng nổi bật của kiến trúc Ả Rập

Mặc dù được kết hợp với rất nhiều lối kiến trúc khác trên thế giới nhưng kiến trúc Ả Rập vẫn giữ được những đặc trưng nổi bật đi theo từng công trình vĩ đại. Cụ thể là những đặc điểm sau:

Tháp giáo đường

Đây là những ngọn tháp cao được gọi là “minaret”. Minaret là một trong những đặc điểm nổi bật và đặc trưng của kiến trúc Ả Rập. Chúng thường có kiểu dáng đặc biệt, được xây dựng cao và thon, thường có mái vòm hình nón hoặc hình củ hành ở đỉnh.

Minaret được dùng để nhắc nhở các tín đồ Hồi giáo đến cầu nguyện và thông báo thời gian cầu nguyện trong ngày. Thông báo thời gian cầu nguyện là một phần quan trọng trong đời sống tâm linh của cộng đồng Hồi giáo và minaret đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện chức năng này.

Tháp giáo đường

Minaret không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn đóng góp vào vẻ đẹp và sự phong cách của kiến trúc Ả Rập. Chúng thường được thiết kế và trang trí tinh tế, tạo nên điểm nhấn đặc biệt cho các công trình kiến trúc Ả Rập.

Mái vòm

Tương tự những xu hướng kiến trúc khác trong thời kỳ cổ đại, như Phục hưng Ý, kiến trúc Ả Rập cũng xuất hiện thiết kế mái vòm.

Một trong những công trình kiến trúc Ả Rập đầu tiên áp dụng thiết kế mái vòm là “Dome of the Rock” ở ngôi đền Hồi giáo. Công trình này được xây dựng vào thế kỷ thứ 7, nằm trên núi Đền ở thành phố cổ Jerusalem. Mái vòm đá được thiết kế với kết cấu bát giác và mái vòm gỗ, được mạ vàng vào thế kỷ 16. Khác với những thiết kế mái vòm khác, Dome of the Rock nằm trên một mặt phẳng được chống đỡ bởi 16 cột trụ ngang dọc.

Mái vòm

Thiết kế mái vòm cho phép tạo ra một vòm tròn trên một căn phòng hình vuông hoặc một mái vòm hình elip trên một căn phòng hình chữ nhật. Trong kiến trúc Ả Rập, công trình mái vòm thường được trang trí với gạch vuông hoặc muqarnas – một loại hình điêu khắc.

Các công trình mái vòm của kiến trúc Ả Rập mang đến sự độc đáo và sáng tạo, đồng thời phản ánh tinh thần nghệ thuật và văn hóa của khu vực này.

Tham khảo thêm: Kiến trúc vòm: Lịch sử, đặc điểm, các công trình kiến trúc mái vòm

Mái vòm Muqarnas

Muqarnas là một phần của kiến trúc Ả Rập với thiết kế chạm trổ và họa tiết hoa văn, thường được miêu tả như chuông đá hoặc tổ ong. Các mái vòm Muqarnas thường có kiểu dáng đơn sắc, nhưng lại được chạm trổ tinh tế, tạo nên hiệu ứng trái ngược với lớp ngói bao quanh.

Mái vòm Muqarnas

Muqarnas mang đến sự thanh lịch và độc đáo cho kiến trúc Ả Rập, thể hiện tinh thần nghệ thuật và sáng tạo trong việc sử dụng trang trí hoa văn và hoạ tiết. Sự kết hợp giữa đơn giản và chạm trổ tinh tế tạo nên nét độc đáo và quyến rũ cho các công trình kiến trúc có mái vòm Muqarnas.

Thiết kế hình cung

Kiến trúc Ả Rập được đặc trưng bởi kết cấu hình cung độc đáo, xuất hiện cả ở lối vào và bên trong các công trình, với bốn loại chính: cung nhọn, cung xoi, cung móng ngựa và cung hình lá.

Cung nhọn có đường viền vát tròn hai bên và vót nhọn ở đỉnh, sau này trở thành đặc điểm quan trọng của kiến trúc Gothic.

Cung xoi cũng có hình dạng tương tự cung nhọn, nhưng hai cạnh uốn cong theo hình chữ S khi lên gần tới đỉnh, tạo cảm giác mềm mại hơn so với các cung nhọn.

Thiết kế hình cung

Cung móng ngựa (hay còn gọi là cung hình lỗ khóa) thường liên quan đến kiến trúc Ma-rốc, có hình dạng tròn hoặc nhọn, đặc trưng với kết cấu mở rộng và thu nhỏ.

Tương tự như cung móng ngựa, cung hình lá cũng thể hiện nét kiến trúc đặc trưng của Ma-rốc, hình thành bởi nhiều hình lá tạo thành hình dạng vỏ sò.

Họa tiết trang trí chi tiết, tinh xảo

Cuối cùng, kiến trúc Ả Rập nổi tiếng với nội thất xa hoa và lộng lẫy, được trang trí với những chi tiết độc đáo.

Bên trong các công trình kiến trúc Ả Rập, ta có thể thấy sự đa dạng trong trang trí, với việc sử dụng tấm gạch lát tương tự đá quý để tạo nên những tác phẩm trang trí hoa văn phong cách, kính vạn hoa lung linh, và những bức thư pháp duyên dáng, tinh xảo.

Họa tiết trang trí chi tiết, tinh xảo

Những chi tiết trang trí này tạo nên không gian nội thất độc đáo và ấn tượng, thể hiện sự tinh tế và nghệ thuật của kiến trúc Ả Rập. Đây cũng là một cách để thể hiện lòng thành kính và tôn trọng đối với tôn giáo và văn hóa của cộng đồng Hồi giáo.

Top các công trình kiến trúc Ả Rập nổi tiếng nhất thế giới

Sau đây là những công trình mang lối kiến trúc Ả Rập nổi tiếng bậc nhất:

Taj Mahal ở Agra, Ấn Độ

Taj Mahal tại Agra, Ấn Độ là một trong 7 kỳ quan mới của thế giới, đại diện cho một ví dụ nổi tiếng về kiến ​​trúc Ả Rập kết hợp hài hòa giữa các yếu tố Ba Tư, Ấn Độ và Hồi giáo. Lăng mộ thế kỷ 17 này, với quy mô bao la, đã trở thành một trong những điểm thu hút khách du lịch hàng đầu trên toàn cầu.

Taj Mahal ở Agra, Ấn Độ

Vẻ ngoài của Taj Mahal được chắc chắn làm say đắm bất kỳ ai nhìn thấy, với ngôi mộ lấp lánh bằng đá cẩm thạch trắng tinh khiết nằm ở trung tâm. Tuy nhiên, sự chi tiết phức tạp xuất hiện khi kiểm tra kỹ hơn, với việc sử dụng đá khảm quý và thư pháp Ả Rập tinh xảo làm điểm nhấn.

Mái vòm đá ở Jerusalem, Israel

Từ thế kỷ thứ 7, Dome of the Rock đã trở thành một ngôi đền công cộng nổi tiếng và là tượng đài Hồi giáo lâu đời nhất trên toàn cầu. Được xây dựng theo phong cách Byzantine, đây là tòa nhà Hồi giáo đầu tiên có mái vòm đặc trưng. Mái vòm này được làm bằng gỗ mạ vàng và đặt trên một đế hình bát giác. Toàn bộ kiến trúc tòa nhà được trang trí tinh tế bằng các hoa văn khảm và hình học, tạo nên một tác phẩm nghệ thuật độc đáo.

Mái vòm đá ở Jerusalem, Israel

Cung điện Alhambra ở thành phố Granada, Tây Ban Nha

Alhambra, một cung điện và pháo đài thế kỷ 14, đã sừng sững trên một cao nguyên, tọa lạc ở Granada, Tây Ban Nha. Dù khu phức hợp này đã chịu mất mát trong suốt 700 năm lịch sử, những cấu trúc còn lại vẫn tạo nên một tuyệt tác kiến ​​trúc Ả Rập.

Cung điện Alhambra được trang trí độc đáo với những tác phẩm điêu khắc tinh xảo trên gỗ và vữa, các lớp ốp lát phong phú, thư pháp tinh tế và muqarnas huyền ảo, tạo nên một không gian Tòa án sư tử lộng lẫy và sắc màu.

Cung điện Alhambra ở thành phố Granada, Tây Ban Nha

Nhà thờ Hồi Giáo Uqba, Kairouan, Tunisia

Nhà thờ Hồi giáo lớn của Kairouan, hay còn được gọi là Nhà thờ Hồi giáo Uqba, là một trong những ngôi đền Hồi giáo quan trọng nhất tại Tunisia, nằm trong thị trấn Kairouan được UNESCO công nhận. Được thành lập bởi người Ả rập Uqba Ibn Nafi vào năm 670, đây là một trong những địa điểm tôn thờ cổ nhất của Hồi giáo và là mô hình cho các ngôi đền Hồi giáo phương Tây sau này. Ngoài ra, nó cũng là một trong những công trình kiến trúc Hồi giáo ấn tượng và lớn nhất tại Bắc Phi.

Nhà thờ Hồi Giáo Uqba, Kairouan, Tunisia

Nhà thờ Hồi Giáo Sultan Hassan ở Ai Cập

Nhà thờ Hồi giáo-Madrasa của Sultan Hassan là một tòa nhà đáng chú ý nằm tại Quảng trường Salah al-Din, quận lịch sử của Cairo, Ai Cập. Được dựng từ năm 1356 đến 1363 trong thời kỳ Bahri Mamluk, công trình này được thực hiện dưới sự ủy quyền của Sultan an-Nasir Hassan.

Với quy mô đồ sộ và sự sáng tạo trong kiến trúc, nhà thờ Hồi giáo-Madrasa của Sultan Hassan ghi dấu ấn đáng kể trong lịch sử. Đây là một trong những di tích lịch sử ấn tượng nhất ở Cairo cho đến nay.

Nhà thờ Hồi Giáo Sultan Hassan ở Ai Cập

Bài viết về kiến trúc Ả Rập đến đây là kết thúc. Mong rằng sau khi đọc xong bài viết này, bạn sẽ hiểu hơn về lối kiến trúc đặc trưng của nền văn hóa Ả Rập. Cùng với đó, bạn cũng được chiêm ngưỡng vẻ đẹp và sự kỳ diệu của nghệ thuật kiến trúc Ả Rập từ những công trình nổi tiếng thế giới này. Và đừng quên ghé vào Blog của SGL Việt Nam để đọc thêm nhiều bài viết hay và thú vị khác về kiến thức kiến trúc nhé!

Mời bạn xem thêm: TOP những công trình kiến trúc hiện đại ấn tượng, độc đáo nhất thế giới

Ban biên tập: SGL Vietnam

Ảnh: Tham khảo Internet

Trần Triệu Vỹ
Trần Triệu Vỹ

Tôi tin rằng không gian cảnh quan không chỉ là nơi, nó là cách bạn trải nghiệm cuộc sống. Sứ mệnh của tôi là mang đến cho khách hàng những không gian sống nên thơ, yên bình và thanh lịch, qua phong cách thiết kế tinh tế và đầy triết lý Nhật.

Kết nối hoặc Xem chi tiết về tôi

096 9797 619

Gọi ngay HOTLINE để được hỗ trợ tốt nhất
Hoặc click nút bên dưới để gửi yêu cầu